Hoe schrijf je het levensverhaal van iemand anders op?

Hoeveel pijn ze ook heeft in haar rug, ze stond op me te wachten in de keuken. Met open armen ving ze me op. ‘Ik ben zo blij dat jij er bent, zo blij’.

Enige tijd geleden ben ik begonnen met het opschrijven van het levensverhaal van Carol, een vrouw van 77 bij mij uit te buurt. Ze speelde al lang met de gedachte om haar verhalen uit te werken maar ze wist niet hoe ze het aan moest pakken of waar ze moest beginnen. Vanaf het moment dat ik besloot haar te helpen, volgden mooie uren aan haar keukentafel.

Ik had alles uitgebreid voorbereid. Ik had uitgestippeld hoe vaak ik haar ongeveer wilde bezoeken. Ik had nagedacht over of we het beste in chronologische volgorde konden werken of juist een thema moesten uitkiezen. Ik had ansichtkaartjes geregeld waar ik na ieder bezoekje een kleine opdracht voor haar op wilde schrijven.

Het bleek allemaal zoveel meer vanzelf te gaan dan ik dacht.

Het bleek allemaal zoveel meer vanzelf te gaan dan ik dacht. Vanaf het begin worden we allebei meegesleept in haar verhaal. Het is beter dan het lezen van een boek. Mensen zeggen wel eens ‘kon ik maar een fly on the wall zijn’. Zo voel ik me vaak. We lachen samen en we hebben ook gehuild. Allebei op andere momenten in haar verhalen. Er is vanzelf een rode draad ontstaan. Carol heeft altijd ergens bij willen horen. En het duurde gevoelsmatig zo lang voordat het lukte. Ze hoort inmiddels in ieder geval in mijn hart, met al haar verhalen. Haar verhaal is prachtig af te zetten tegen de maatschappelijke context waarin het zich afspeelt. Het geeft weer hoe het was voor een vrouw om voet aan de grond te krijgen in een groot bedrijf in de jaren 50. Ik ontdek wat haar passies zijn, wat ze altijd al wilde, waar ze voor leeft en ze vertelt me zelfs over haar seksleven.

Ik werk alles voor haar uit met een bepaalde structuur, zodat het een mooi lopend verhaal wordt wat zij kan delen met de mensen die speciaal zijn in haar leven.

Graag deel ik hier mijn belangrijkste ervaringen:

  • Ik heb lang gezocht naar een meer fancy manier van opschrijven dan chronologische volgorde. Voor Carol was chronologische volgorde juist heel fijn en ik merk nu voor de lezer ook. Het verhaal van iemand van wie je houdt is bijzonder genoeg.
  • Alles wat Carol vertelt, neem ik op met een kleine voicerecorder. Handig om later dingen uit te werken maar vooral een geweldig cadeau! Carol zingt soms spontaan een kinderliedje dat een rol speelde in haar jeugd bijvoorbeeld en ik kan niet wachten om dit geluidsfragmentje op een speciale manier aan haar dochter te geven.
  • Carol had zelf een lijstje gemaakt met onderwerpen die ze belangrijk vond. Toen we eenmaal begonnen waren, werkte ze dat af en toe bij. Het was voor mij heel prettig dat ze zelf nadacht over de belangrijkste gebeurtenissen en periodes in haar leven.
  • Ik heb zelf structuur in de gesprekken wat losgelaten. Juist door haar gewoon te laten praten kwamen hele mooie verhalen naar boven. Natuurlijk stel ik wel veel verdiepende vragen maar ook wel echt uit interesse. Het is prettiger om het samen te beleven en te kunnen genieten van het verhaal. De details kunnen later ook nog.
  • Toen ik eenmaal de structuur had opgezet, bleek dat Carol bepaalde delen toch wel echt zelf op wilde schrijven, in plaats van dat ik het deed. Het kan fijn zijn om dit vooraf te overleggen met iemand.
  • Je haalt er meer kleine dingetjes uit die zoveel kunnen betekenen in het leven van degene over wie je schrijft. Carol vertelde dat ze een vrouw die ze al sinds haar jeugd kent helaas al 12 jaar niet meer gezien heeft. Nu gaan we een ontmoeting proberen te regelen!

Geniet samen van het mooie avontuur!

Over de schrijver Esther Bennenbroek

Esther is één van de bedenkers van de app Before you leave, schrijft al jaren professioneel en is 'koningin vragen stellen'.